Hłupońca
Hłupońca (hornjoserbsce Hłupońca) je mały, na tradicije bohaty wjesny dźěl gmejny Pančicy-Kukow w Budyskim wokrjesu. Wjes leži na zapadnych wysokostnych ćahach hornjeje Klóšterskeje wody a skići daloki wid přez powabnu krajinu Hornjeje Łužicy. Ze swojim měrnym połoženjom, historiskimi statokami a přirodźe bliskej wokolinu je sej Hłupońca swój prěnjotny wjesny charakter hač do dźensnišeho wobchowała.
Prěnje dokumentariske naspomnjenje městna pochadźa z lěta 1374. Přez lětstotki steješe Hłupońca pod wliwom Klóšter Marijina hwězda, kotrež wuwiće mnohich wsow regiona rozsudnje formowaše. Hač do 1957 bě Hłupońca samostatna gmejna, prjedy hač bu zhromadnje z Kašecami ke gmejnje Kašecy-Hwěrnica zjednoćena. Wot 1994 słuša wjes ke gmejnje Pančicy-Kukow.
Wosebje kedźbyhódna je derje zdźeržana historiska wjesna struktura. Charakteristiske štyristronske statoki, chěže ze stołom a tradicionalne tykowane twarjenja postajeja wjesny napohlad. Wuzběhnyć maja so stare burske statoki podłu wjesneho puća, kotrež hišće dźensa nazorny wobraz hornjołužiskeje twarskeje kultury posrědkuja. Haty, sadowe łuki, burske zahrody a lipy postajeja přidatnje zjaw wsy.
Wokolina Hłupońcy postaja so wot płódnych pušćenskich pódow a wotewrjeneje agrarneje krajiny. Ratarstwo hraje zdawna wažnu rólu. Historisce měješe městnosć nimo toho młynaj, kotrejuž stejnišći běštej wusko z přeběhom Klóšterskeje wody zwjazanej.
Wosebitosć Hłupońcy znutřka wosady je jeho historiske a konfesionelne wuwiće. Mjeztym zo je najwjace wjesnych dźělow sylnje katolsce a serbsce charakterizowanych, wuwiwaše so Hłupońca přewažnje ewangelsce a němskorěčnje. Přez to zabjerje městnosć wosebite stejišćo znutřka gmejny a přinošuje ke kulturnej mnohotnosći regiona.
Dźensa liči Hłupońca k najmjeńšim wjesnym dźělam gmejny. Zwjazanje stawiznow, tradicionalneje twarskeje kultury a přirodźe bliskeho połoženja sčini wjes k drohotnemu wobstatkej hornjołužiskeje kulturneje krajiny.