Jawora

Jawor (hornjoserbsce Jawora) je wjesny dźěl gmejny Pančicy-Kukow w Budyskim wokrjesu. Wjes leži něhdźe sydom kilometrow wuchodnje Kamjenca w serbskim jadrowym sydlenskim rumje Hornjeje Łužicy a je wot powabliweje kulturneje krajiny wobdata. Z něhdźe 120 wobydlerjemi a přestrjenju něhdźe 246 hektarow je sej Jawora swój prěnjotny wjesny charakter hač do dźensnišeho wobchowała. Jako platowa wjes zapołožena wjes so wot typiskich přezpólnych šlebjerdow wobdawa a je wusko z ratarskej tradiciju regiona zwjazana.

Stawizny Jawory sahaja wróćo hač do lěta 1304. Wjesne mjeno wotwodźuje so wot słowjanskeho słowa „Jawor“ za klon. Přez lětstotki słušeše wjes do knjejstwa klóštra Marijineje hwězdy a wosta přez to tež po reformaciji přewažnje katolsce charakterizowana. Serbska rěč a kultura hrajetej hač do dźensnišeho wažnu rólu we wjesnym žiwjenju a stej kruty wobstatk regionalneje identity.

Wosebite charakteristiske znamjo wsy je kapałka we wjesnym srjedźišću. Wona bu 1869 přez kublerja Michaela Zschorlicha natwarjena a w běhu zašłych lětdźesatkow z wulkim čestnohamtskim angažementom wobšěrnje restawrowana. Nimo třěchi, fasady a nutřkowneho ruma su so tež historiske wuhotowanje, wokna kaž tež Marijina postawa luboznje sporjadkowali. Kapałka je dźensa wuznamna městnosć rozpominanja a zhromadneho žiwjenja.

Tohorunja historiski wuznam ma wojerski pomnik při křižowanišću wjesneho puća a šoseje do Halštrowa. Wone bu 1921 k wopominanju na padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny natwarjene. W lěće 1996 wudospołni wopomnjenska tafla pomnik, zo by tež na wopory Druheje swětoweje wójny spominała.

Přez mjezy gmejny znata bu Jawor přez motorsport. W lěće 1988 załoži Konrad Kern zhromadnje z 23 młodostnymi motorsportowy klub MC Jaworu. Na Kaponicy přewjedźene moto-crossowe zarjadowanja wuwichu so spěšnje na publikumowy magnet. Wosebje dźesate zarjadowanje w lěće 1997 přićahowaše wjace hač 10.000 wopytowarjow a sčini Jaworu daloko za regionom znatu.

Dźensa zwjazuje Jawora swoje dołhe stawizny z aktiwnym zhromadnym žiwjenjom a žiwej serbskej kulturu. Zwjazanje tradicije, krajiny a zwjazanosće čini městnosć k wažnemu wobstatkej gmejny Pančicy-Kukow.